Projektowanie płytek drukowanych (PCB) to kluczowy etap każdego projektu elektronicznego — od prostych prototypów po złożone systemy sterowania robotów. Wybór właściwego oprogramowania wpływa bezpośrednio na tempo pracy, jakość finalnego urządzenia oraz całkowite koszty wdrożenia. W tym przewodniku porównujemy najpopularniejsze narzędzia, ich możliwości i zastosowania dla różnych typów użytkowników.
Hierarchia narzędzi – od której klasy zacząć?
Rynek oprogramowania do projektowania PCB można podzielić na trzy główne kategorie: rozwiązania dla profesjonalistów, narzędzia dla hobbystów i studentów oraz oprogramowanie dla małych firm. Wybór programu zależy przede wszystkim od czterech czynników:
- Poziom zaawansowania – początkujący skorzystają z prostych i intuicyjnych narzędzi (np. KiCad, EasyEDA);
- Budżet – przy ograniczeniach finansowych warto rozważyć KiCad, EasyEDA lub CircuitMaker; większe zespoły częściej wybierają Altium Designer i OrCAD;
- Typ projektów – dla robotyki i systemów sterowania dobrze sprawdza się Eagle; dla projektów łączących elektronikę i mechanikę – Fusion 360;
- Potrzeby zespołowe – w pracy grupowej liczy się kolaboracja w chmurze (np. Altium 365 w Altium Designer lub przestrzeń osobista w CircuitMaker).
Dla szybkiego porównania najważniejszych opcji warto skorzystać z poniższego zestawienia:
| Narzędzie | Licencja | Platforma | Największy atut | Najlepsze dla |
|---|---|---|---|---|
| Altium Designer | Komercyjna (subskrypcja) | Windows + Altium 365 | Bardzo bogaty ekosystem i współpraca w chmurze | Duże firmy, złożone projekty, zespoły |
| KiCad | Open source (darmowe) | Windows, macOS, Linux | Profesjonalne możliwości bez kosztów licencji | Hobbyści, studenci, inżynierowie indywidualni |
| Autodesk Eagle | Komercyjna (różne plany) | Windows, macOS | Dojrzałe biblioteki, popularne w robotyce | Robotyka, MŚP, prototypowanie |
| OrCAD (Cadence) | Komercyjna | Windows | Zaawansowane symulacje i analizy | Profesjonaliści, projekty krytyczne |
| Autodesk Fusion 360 | Komercyjna (subskrypcja) | Windows, macOS | Integracja EDA + CAD/CAE na jednej platformie | Mechatronika, obudowy dopasowane do PCB |
| Proteus Design Suite | Komercyjna | Windows | Symulacja mikrokontrolerów i testy wirtualne | Weryfikacja koncepcji przed produkcją |
| EasyEDA | Freemium | Przeglądarka (web) | Dostęp bez instalacji, łatwy start | Edukacja, szybkie projekty |
| DesignSpark PCB | Freemium (PRO płatne) | Windows | Darmowy rdzeń z opcjami premium | Proste/średnie projekty, MŚP |
| CircuitMaker | Darmowe | Windows + Altium 365 | Technologia Altium w wersji free | Open hardware, społeczność |
| DipTrace | Komercyjna (elastyczne plany) | Windows, macOS | Intuicyjny interfejs i biblioteki | Małe firmy, szybkie wdrożenia |
Altium Designer – standard branżowy dla profesjonalistów
Altium Designer to wiodące oprogramowanie do projektowania PCB, które łączy w jednym środowisku przechwytywanie schematów, projekt PCB, reguły projektowe, symulacje oraz narzędzia produkcyjne. To rozwiązanie klasy enterprise dla zespołów pracujących nad wymagającymi, wielowarstwowymi projektami.
Platforma działa lokalnie na komputerze i oferuje pełen zestaw funkcji rozmieszczania, trasowania i weryfikacji. W połączeniu z Altium 365 umożliwia płynną współpracę rozproszonych zespołów, kontrolę wersji i udostępnianie danych produkcyjnych. Altium Designer szczególnie sprawdza się w przypadku dużych projektów i pracy zespołowej.
Jedyną istotną barierą bywa cena licencji, jednak dla projektów o wysokiej złożoności i wymaganiach produkcyjnych koszt uzasadnia szeroki zakres funkcjonalności i oszczędność czasu.
KiCad – darmowe rozwiązanie o profesjonalnych możliwościach
KiCad to darmowe, otwarte oprogramowanie EDA, rozwijane przez KiCad Development Team, dostępne na Linux, Windows i macOS. Oferuje intuicyjny interfejs, zgodność z popularnymi narzędziami CAD oraz realistyczny podgląd 3D płytek.
Wybrane funkcje, które ułatwiają pracę z KiCad:
- możliwość przesuwania, obracania oraz zmiany koloru i oświetlenia na renderowanej płytce pcb,
- wbudowane sprawdzanie reguł elektrycznych (erc) i reguł projektowych (drc) oraz weryfikacja poprawności połączeń pinów,
- kompatybilność z popularnymi programami cad, umożliwiająca aktualizację lub tworzenie nowych pcb na podstawie schematów.
KiCad jest łatwy w obsłudze dla początkujących i wystarczająco zaawansowany dla inżynierów. To świetny wybór dla hobbystów i studentów, a także osób szukających wszechstronnego narzędzia bez kosztów licencji.
Eagle (Autodesk Eagle) – uniwersalne rozwiązanie dla robotyki
Eagle uchodzi za jedno z najlepszych narzędzi do projektowania PCB w branży robotyki, przemysłowych systemów sterowania i elektroniki użytkowej. Dostępne są różne edycje dopasowane do potrzeb i budżetu:
- wersja darmowa – przeznaczona dla hobbystów z ograniczeniami pól i warstw;
- wersja Standard – plan miesięczny/roczny zapewniający większe limity i funkcje dla MŚP;
- wersja Premium – pełny zakres funkcji dla zaawansowanych inżynierów.
Zalety Eagle, które docenią projektanci:
- łatwy w użyciu interfejs i szybkie wejście w narzędzie,
- przydatność zarówno dla początkujących, jak i profesjonalistów,
- bogata baza bibliotek i materiałów edukacyjnych tworzonych przez społeczność,
- wysoka elastyczność projektowania dzięki szerokiej bibliotece komponentów i wizualizacji 3d.
Eagle to dobry kompromis między funkcjonalnością a kosztem, zwłaszcza dla robotyków i inżynierów systemów sterowania.
OrCAD (Cadence) – rozwiązanie do symulacji i analiz
OrCAD jest rekomendowany dla użytkowników potrzebujących zaawansowanych symulacji i analiz. Umożliwia szybkie projektowanie wielostronicowych schematów oraz zintegrowaną symulację w środowisku schematów, co ogranicza ryzyko błędów i redukuje czas przeróbek. To narzędzie dla profesjonalistów realizujących złożone projekty z rygorystycznymi wymaganiami jakościowymi.
Autodesk Fusion 360 – integracja elektroniki i mechaniki
Autodesk Fusion 360 to kompleksowe oprogramowanie w chmurze łączące PCB, 3D CAD, CAM i CAE. Integruje elektronikę i projektowanie mechaniczne na jednej platformie, co jest szczególnie istotne w robotyce oraz urządzeniach, w których płytka musi idealnie współgrać z obudową i elementami mechanicznymi.
Proteus Design Suite – moc symulacji i testowania
Proteus Design Suite łączy projektowanie układu PCB, przechwytywanie schematów oraz symulację mikrokontrolerów. Pozwala weryfikować działanie projektu jeszcze przed wykonaniem prototypu, co ogranicza liczbę iteracji i koszty. To świetny wybór, gdy priorytetem jest testowanie funkcjonalne i walidacja koncepcji.
EasyEDA – rozwiązanie webowe dla wszystkich
EasyEDA to narzędzie przeglądarkowe polecane dla hobbystów i studentów. Dzięki pracy w chmurze zapewnia dostęp do projektów z dowolnego miejsca bez instalacji, ułatwia dzielenie się plikami i szybkie rozpoczęcie pracy.
PCBWizard 3 – specjalizacja w prostych i dwustronnych płytkach
PCBWizard 3 to rozwiązanie do projektowania jedno- i dwustronnych PCB, które obejmuje wszystkie tradycyjne etapy procesu:
- rysowanie schematów,
- rozmieszczenie komponentów,
- przechwytywanie schematów,
- automatyczne trasowanie.
Wyróżniki PCBWizard 3 to:
- symulacja SPICE – standard branżowy zapewniający precyzyjne i szybkie wyniki;
- technologia Copper Pour – redukcja zużycia trawienia i obniżenie kosztów produkcji;
- kalkulacja rozmiaru płytki – pomoc w doborze optymalnych wymiarów dla układu.
DesignSpark PCB oferuje darmową wersję bazową po rejestracji na Designspark.com, a funkcje zaawansowane dostępne są w edycji DesignSpark PCB PRO. Dla prostych i średnio złożonych projektów to atrakcyjny start bez kosztów wejścia.
DipTrace – intuicyjne narzędzie dla MŚP
DipTrace wyróżnia się przejrzystym interfejsem, bogatymi bibliotekami i prostym zarządzaniem regułami projektowymi. To dobry wybór dla małych firm i zespołów, które potrzebują szybkiego wdrożenia bez długiej krzywej uczenia.
CircuitMaker – alternatywa dla Altium Designer
Gdy koszt licencji Altium Designer jest nie do uzasadnienia, warto sięgnąć po CircuitMaker. To darmowe narzędzie do schematów i PCB oparte na technologii Altium, zapewniające współpracę online i przechowywanie projektów w Altium 365 Personal Space.
Rekomendacje dla różnych grup użytkowników
Dla profesjonalistów i dużych firm
Altium Designer i OrCAD oferują komplet narzędzi do realizacji złożonych projektów w środowisku korporacyjnym, z naciskiem na spójność procesu, przygotowanie do produkcji oraz pracę zespołową.
Dla robotyków i inżynierów systemów sterowania
Eagle (Standard lub Premium) to sprawdzony wybór w robotyce dzięki bogatym bibliotekom i materiałom edukacyjnym. Alternatywnie KiCad przy mniejszym budżecie lub Fusion 360 dla ścisłej integracji elektroniki z mechaniką.
Dla hobbystów i studentów
KiCad lub EasyEDA – idealne na start dzięki intuicyjnemu interfejsowi, aktywnej społeczności i braku kosztów licencyjnych.
Dla małych firm
Eagle i DipTrace oferują rozsądny balans ceny do możliwości. Warto rozważyć CircuitMaker, jeśli priorytetem jest dostęp do technologii Altium bez kosztów licencji.
Dla projektów wymagających zaawansowanej symulacji
Proteus Design Suite i OrCAD pozostają liderami, gdy konieczna jest szczegółowa symulacja obwodów oraz wirtualne testowanie projektu przed wykonaniem prototypu.